Atoli znaczenie płaskowzgórza dla Gdańska leży w czym innym. Stąd bierze Gdańsk wodę do picia, zasilając się w nią z obfitych źródeł koło Pręgowa.
Z dyluwjalnych iłów, a nawet z utworów trzeciorzędnych pochodzi doskonały materiał na wyrób cegieł, który to wyrób odbywa się w licznych cegielniach, od Sopotu począwszy aż po Szydlice. Mioceńskie piaski nadają się tu i ówdzie do przemysłu szklanego, są bez większego znaczenia. Daleko większą wartość przedstawia bogactwo piasków i żwirów jako materiału budowlanego. Nizina deltowa -to w każdym razie ważniejsza pod względem gospodarczym cześć terytorium W. M. Gdańska. Jest to kraina, która jest darem Wisły i poniekąd morza, choć równocześnie w znacznej swej części musiała być dopiero przez człowieka zdobyta pod kulturę.
Czarter zatoka Gdańska – w Gdańsku – http://www.bavariasportcharter.pl
Tu rozgrywa się co prawda na mniejsza skalę, niż w delcie Renu – odwieczna walka przyrody i człowieka, walka, z której już dość dawno człowiek wyszedł zwycięsko. Mało znana historia powstania delty Wisły i nie o wiele lepiej znane rozdziały walki człowieka z wodą – należą do najciekawszych i chętnie badanych tematów naukowych. Zbudowana w przeważanej części z napływów Wisły: piasków i mułów rzecznych, do których tu i ówdzie przyłącza się torf, w części zaś z nasypów morza, przedstawia nizina deltowa rozległą i prawie płaską równinę. Jest ona kształtu raczej rombowego, niż trójkątnego. Wysuwa się bowiem daleko ku wschodowi aż poza Elbląg, zaznaczając wyraźną tendencję rozwoju w kierunku ku Zalewowi Wiślanemu.
Majówka czarter jachtu – w Gdańsku – http://www.bavariasportcharter.pl
Stąd rozciągłość niziny od rozwidlenia Nogatu aż do morza i od wzgórz gdańskich aż po Wzgórza Trunzkie jest prawie jednakowa i wynosi okrągło 50 km. Nizina deltowa pochyla się bardzo nieznacznie od południa ku północy; u Mątawskiej Głowy wznosi się zaledwie na 9 m n.p.m. Najniższe części niziny leża jednak poniżej poziomu morza. Są to depresje, które zajmują stosunkowo znaczne przestrzenie na południe od Wisły Gdańskiej i Elbląskiej i na południe od Elbląga, a wokoło jeziora Drużna. Tak więc najniższe części niziny wcale nie leżą w jej środku, lecz raczej po krajach. Tylko tu i ówdzie wznoszą się ponad równinę odosobnione pagórki lub lekko spłaszczone garby. To jakieś wyspy utworów dyluwjalnych, wydobywających się z pod napływów rzecznych, zarazem miejsca, poszukiwane pod osiedla ludzkie.
Wynajem jachtu Gdańsk – w Gdańsku – http://www.bavariasportcharter.pl
Części wyższe niziny noszą stale nazwę pól. Części niżej położone – to żuławy, jak np. Żuławy Gdańskie i Malborskie Wielkie i małe. Obszary, które tzreba dopiero sztucznie odwadniać, nazywają się niekiedy Niederung. Podmokłe przestrzenie noszą nazwę: łąk, pastwisk, błot itp. Przestrzenie miedzy ramionami delt Nogatu lub Wisły Elbląskiej zowią się, jak w dolinie Wisły kępami. Po owej równinie płynie wprost do morza Wisła, z małymi wygięciami koryta to na wschód, to na zachód. Koło Piekła oddziela się od niej Nogat. Jeszcze w XI w. szedł nim główny nurt rzeki. Po trwających wieki całe spory Elbląga z Gdańskiem Wisła sama przechyliła szalę na korzyść Gdańska, kiedy z jednej strony Nogat zanadto zaczął zasypywać dostęp wodny do Elbląga, a z drugiej strony Wisła, szukając krótszej drogi do morza uzyskała większy spadek w kierunku Gdańska.
Wypożyczenie jachtu cena – w Gdańsku – http://www.bavariasportcharter.pl
źródło: materiały Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku
Gdańsk przeszłości i teraźniejszości 